Doğruluk
Anlattığımız her yöntemi, kanıta dayanma ve iddiayı sınama ilkesi üzerine kuruyoruz.
Hakkımızda
Haberin nasıl yapıldığını anlaşılır kılan bağımsız bir kaynak
pravixsolmo.net; gazetecilik pratiğini, kaynak değerlendirmeyi ve doğrulama yöntemlerini okurlar için açıklayan eğitici bir yayındır.
Biz kimiz
Bir haber kuruluşu değil, bir bilgilendirme kaynağıyız
pravixsolmo.net; haberin nasıl araştırıldığını, nasıl teyit edildiğini ve nasıl hazırlandığını anlatır. Herhangi bir gazete, televizyon, ajans, kamu kurumu, üniversite, meslek örgütü veya siyasi oluşumla bağlantılı değildir.
- Güncel olay haberi üretmez; yalnızca yöntemleri anlatır.
- Örnekler genel ve varsayımsaldır, gerçek olaylara dayandırılmaz.
- Hiçbir kişi veya kurum hakkında iddia ya da suçlama içermez.
İlkelerimiz
İçeriklerimizi yönlendiren dört temel ilke
Tarafsızlık
İçeriklerimiz hiçbir siyasi görüşü, kurumu ya da kuruluşu desteklemez veya karşısında yer almaz.
Şeffaflık
Kapsamımızı ve sınırlarımızı açıkça belirtir, örneklerin genel ve varsayımsal olduğunu söyleriz.
Anlaşılırlık
Uzmanlık gerektiren kavramları günlük dile yakın, sade bir anlatımla açıklarız.
Kaynak değerlendirme
Bir kaynağa güvenmeden önce sorulacak sorular
Bir bilgiyle karşılaştığınızda, kaynağını tanımak doğrulamanın ilk adımıdır. Şu soruları sormak çoğu zaman yeterli bir başlangıç sağlar.
- Bilgiyi kim paylaşıyor ve bu bilgiye doğrudan erişimi var mı?
- Aynı bilgi başka bağımsız kaynaklarca da teyit ediliyor mu?
- Kaynağın bu konuda bir çıkarı veya yönlendirme amacı olabilir mi?
- Bilgi belge, kayıt veya gözlemle desteklenebiliyor mu?
Doğrulama
Beş adımda temel doğrulama süreci
- 1
İddiayı tek ve net bir cümleyle yazın; neyin doğrulanacağını baştan belirleyin.
- 2
Bilginin ilk çıkış noktasını bulun; aktarılan değil, doğrudan kaynağı arayın.
- 3
İkinci bir bağımsız kaynakla karşılaştırın; tek kaynağa dayanmaktan kaçının.
- 4
Tarih, yer ve bağlamı kontrol edin; eski bir bilgi yeniymiş gibi sunulabilir.
- 5
Emin olamadığınızda bunu açıkça belirtin ve bilgiyi doğrulanmış gibi aktarmayın.
Röportaj ve saha çalışması
İyi hazırlanmış bir saha çalışmasının temelleri
Röportaj ve saha çalışması, haberin ham maddesini oluşturur. Hazırlık ne kadar düzenliyse, sonradan doğrulamak da o kadar kolay olur.
- Konuyu ve soruları önceden belirleyin; amacı konuştuğunuz kişiye açıkça söyleyin.
- Kayıt yapacaksanız önceden izin alın ve ekipmanınızı denemeden sahaya çıkmayın.
- Not ve kayıtları tarih ve yer bilgisiyle etiketleyin.
- Alıntıları bağlamından koparmayın; emin olmadığınız ifadeyi tekrar teyit edin.
Görsel ve video kontrolü
Bir fotoğraf veya videonun gerçekten anlatıldığı yerde ve zamanda çekilip çekilmediğini anlamak için şu noktalara bakılır:
- Görselin ilk yayımlandığı yeri ters görsel aramasıyla araştırın.
- Dosya bilgilerini ve çekim tarihini mümkünse inceleyin.
- Işık, tabela, yazı ve hava durumu gibi ipuçlarını anlatılanla karşılaştırın.
Medya okuryazarlığı
Her okur, karşısındaki içeriği değerlendirirken birkaç alışkanlık edinebilir:
- Yalnızca başlığa bakmayın; içeriğin tamamını okuyun.
- Yayın tarihini ve güncelleme notlarını kontrol edin.
- Güçlü bir duygu uyandıran paylaşımı iletmeden önce bir kez durup sorgulayın.
Kapsam ve sınırlarımız
pravixsolmo.net resmi bir kurum veya otorite değildir; hukuki, mesleki ya da kurumsal bir tavsiye vermez. Sitedeki örnekler genel ve varsayımsaldır, güncel bir olayı veya belirli bir kişi ya da kuruluşu işaret etmez. Bir düzeltme önerisi iletmek isterseniz İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.
Bize ulaşın
Soru, geri bildirim veya düzeltme önerileriniz için e-posta gönderebilir ya da iletişim formunu kullanabilirsiniz.
[email protected]